O firmieOfertaPrawodawstwoAromatyKontaktNowościReceptury aplikacyjne  
 
 
PRAWO
PRAWO ŻYWNOŚCIOWE
 

Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 roku (Dz.U.Nr 171,poz.1225) o bezpieczeństwie żywności i żywienia określa wymagania i procedury niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa żywności i żywienia, w szczególności: wymagania dotyczące żywności, wymagania dotyczące przestrzegania zasad higieny żywności, materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością a także właściwość organów w zakresie prowadzenia urzędowych kontroli żywności i wymagania dotyczące przeprowadzania tych kontroli.
 
Zgodnie z definicją podaną w ustawie z dnia 12 września 2002 roku o normalizacji (Dz.U. Nr 169, poz. 1386 z późn. zm), a także definicją zawartą w normie PN-EN 45020:2000, norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony przez upoważnioną jednostkę organizacyjną ustalający - do powszechnego i wielokrotnego stosowania - zasady, wytyczne lub charakterystyki odnoszące się do różnych rodzajów działalności lub ich wyników i zmierzający do uzyskania optymalnego stopnia uporządkowania w określonym zakresie.
 
Zgodnie zaś z definicją przedstawioną w Dyrektywie Unii Europejskiej (Dyrektywa EEC 83/189 z dnia 28 marca 1983 r.), norma to specyfikacja techniczna zatwierdzona przez uznaną jednostkę normalizacyjną do wielokrotnego lub stałego stosowania, z którą zgodność nie jest obowiązująca i która jest jedną z następujących norm:
 
- normą międzynarodową - przyjętą przez międzynarodową jednostkę normalizacyjną i rozpowszechnioną,
- normą europejską - przyjętą przez europejską jednostkę normalizacyjną i rozpowszechnioną,
- normą krajową - przyjętą przez krajową jednostkę normalizacyjną i rozpowszechnioną.
 
Normalizacja, w tym normalizacja żywności w skali międzynarodowej, opiera się przede wszystkim na działalności Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej (ISO). Organizacja ta publikuje normy, które tworzone są na podstawie najlepszych światowych doświadczeń danej branży, wzorowane na najlepszych osiągnięciach w określonej dziedzinie i zalecane do stosowania w krajach na całym świecie. Ich stosowanie jest dobrowolne. W ostatnich czasach najbardziej popularnymi normami wydanymi przez tę organizację stały się oczywiście normy ISO serii 9000 dotyczące systemu zarządzania jakością.
 
Organizacja ISO co roku opracowuje dziesiątki norm w zakresie rolnictwa i gospodarki żywnościowej, które są także wdrażane do polskiego systemu normalizacyjnego.
 
Bardzo duży wkład w standaryzację oraz w ujednolicanie światowych standardów żywności wnosi Komisja Kodeksu Żywnościowego (Codex Alimentarius Commission). Jest ona organem dwóch organizacji - FAO (Food Agriculture Organization) Organizacji do spraw Żywności i Rolnictwa oraz WHO (World Health Organization) Światowej Organizacji Zdrowia - działających pod egidą Organizacji Narodów Zjednoczonych. Stworzony przez nią system Codex Alimentarius został powołany ze względu na potrzebę usuwania barier związanych z międzynarodowym handlem żywnością. Realizuje się to zamierzenie poprzez opracowanie norm Kodeksu uzgodnionych w skali międzynarodowej. Podstawowym zadaniem tych norm jest przede wszystkim ochrona zdrowia konsumentów oraz przyczynianie się do rozwoju uczciwych praktyk w handlu żywnością. Kodeks Żywnościowy jest zbiorem ogólnych i branżowych norm żywnościowych, a także postanowień o charakterze doradczym w formie kodeksów praktyki, wytycznych oraz zaleceń uznanych na forum międzynarodowym. Reguluje on kwestie dotyczące między innymi higieny żywności, substancji dodatkowych do żywności, pozostałości pestycydów, zanieczyszczeń, znakowania oraz metod analiz i pobierania prób.
 
Oprócz tego, normalizacją na skalę światową zajmuje się także Europejska Komisja Gospodarcza Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG/ONZ). W jej strukturach istnieje Grupa Robocza do spraw Standaryzacji Produktów Nietrwałych i Rozwoju Jakości. Zadaniem tej Grupy jest opracowywanie m.in. zbioru norm jakościowych na warzywa, owoce, ziemniaki, jaja, drób, ryby i mięso czerwone.
 
Normalizacja europejska, czyli normalizacja w ramach Unii Europejskiej, jest realizowana głównie przez Europejski Komitet Normalizacyjny (CEN), który obok Europejskiego Komitetu Normalizacyjnego Elektrotechniki (CENELEC) i Europejskiego Instytutu Norm Telekomunikacyjnych (ETSI) wydaje normy europejskie. Normy żywnościowe wydawane są przez CEN. Aktualnie w Unii ustanowionych jest około 270 norm z zakresu rolnictwa i gospodarki żywnościowej. Większość z tych norm funkcjonuje już w polskim systemie normalizacyjnym. Jeżeli stopień zgodności PN jest identyczny z oryginałem, wówczas numer takiej normy poprzedzony jest symbolem PN-EN.
 
Do normalizacyjnego żywnościowego systemu europejskiego wprowadza się także normy ISO. Wówczas numer normy europejskiej poprzedzony jest symbolem EN-ISO.
 
Normalizacja krajowa realizowana jest przez krajowe jednostki normalizacyjne. W przypadku Polski taką jednostką jest Polski Komitet Normalizacyjny (PKN) działający na mocy wspomnianej już wcześniej ustawy o normalizacji, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2003 r. Ustawa ta utrzymuje rozwiązania zgodne z praktyką istniejąca w krajach Unii, a mianowicie:
 
- jeden rodzaj normy krajowej - Polską Normę,
- stosowanie Polskich Norm zgodnie z zasadą dobrowolności,
- konsensus jako podstawę procesu uzgadniania treści norm,
- jawność i powszechną dostępność,
- zapewnienie możliwości uczestnictwa wszystkich zainteresowanych stron w procesie opracowywania norm,
- jednolitość i spójność postanowień norm,
- zgodność z zasadami normalizacji europejskiej i międzynarodowej.
 
W każdym zakładzie istnieje jednak często dodatkowy zbiór wymagań odnoszących się do określonego artykułu żywnościowego, metod obchodzenia się z danym produktem czy surowcem, metod badań, sposobów pobierania prób, sposobów transportu, magazynowania specyficznych dla określonego zastosowania, pod postacią tzw. Zakładowych Dokumentów Normalizacyjnych (ZDN).
 
Dokument normalizacyjny, zgodnie ze wspomnianą ustawą, to dokument ustalający zasady, wytyczne lub charakterystyki odnoszące się do różnych rodzajów działalności lub ich wyników nie będący aktem prawnym.
 
Taki dokument z chwilą zatwierdzenia staje się obowiązkowy w danym zakładzie. Jest przepisem technicznym wprowadzonym w systemie nakazowym przez kierownictwo przedsiębiorstwa i nie może być sprzeczny z istniejącymi przepisami dotyczącymi danego zagadnienia. Nie może być także sprzeczny z wymaganiami opisanymi w Polskiej Normie.
 
Nie można sobie wyobrazić działalności przedsiębiorstwa bez przestrzegania określonych przepisów prawnych. Obowiązek przestrzegania wymaganych przez prawo warunków zdrowotnych i jakościowych żywności wprowadzanej na rynek ma wpływ na bezpieczeństwo konsumenta, a jednocześnie jest wyrazem troski i odpowiedzialności producenta za owo bezpieczeństwo.
 
Dla ułatwienia podajemy spis podstawowych polskich aktów prawnych mających istotne znaczenie dla producenta sektora żywnościowego.